Kadar rata vs kadar efektif — dan apa yang berubah pada 1 Januari 2027

Dua cara mengira faedah yang sama

Pembiayaan peribadi di Malaysia lazimnya dipetik pada kadar rata (flat rate): faedah dikira ke atas jumlah pinjaman asal untuk setiap tahun tempoh, tanpa mengambil kira berapa banyak yang sudah anda bayar balik.

Pinjam RM30,000 pada 6.5% rata selama lima tahun, dan anda dikenakan 6.5% daripada RM30,000 — iaitu RM1,950 — setiap tahun, lima kali, walaupun menjelang tahun kelima anda hanya berhutang sebahagian kecil daripada jumlah asal itu. Jumlah faedah: RM9,750.

Kadar efektif mengira faedah hanya ke atas baki yang belum dibayar — cara pinjaman perumahan berfungsi, dan cara kebanyakan orang menyangka semua pinjaman berfungsi. Untuk kos yang sama, kadar efektif sentiasa nombor yang lebih besar, kerana ia mengukur perkara yang sama secara jujur.[1][2]

Berapa besar perbezaannya

Ini pengiraan kami sendiri: ambil ansuran bulanan yang terhasil daripada kadar rata, kemudian cari kadar tahunan yang akan menghasilkan ansuran yang sama pada asas baki berkurangan.

Coraknya konsisten: kadar efektif berlegar sekitar 1.8 kali ganda kadar rata bagi tempoh lima hingga sepuluh tahun. Itu petua kasar yang berguna apabila anda melihat iklan. Pinjaman yang diiklankan pada 5% rata berharga kira-kira 9% setahun sebenarnya.

Kaedah Rule of 78, dan sebab penyelesaian awal jarang menjimatkan

Berkait rapat dengan kadar rata ialah cara rebat dikira apabila anda melangsaikan pinjaman lebih awal. Kaedah Rule of 78 memperuntukkan bahagian faedah yang lebih besar kepada bulan-bulan awal tempoh pinjaman. Akibatnya, seseorang yang melangsaikan pinjaman lima tahun pada tahun ketiga mendapati bahawa dia telah pun membayar jauh lebih banyak faedah daripada yang dijangka, dan rebatnya lebih kecil daripada yang dibayangkan oleh pengiraan garis lurus.[3]

Bagi pembiayaan Islam berasaskan jualan, konsep yang sepadan ialah ibra' — rebat yang diberikan oleh institusi kewangan Islam apabila pelanggan melangsaikan hutang lebih awal daripada tempoh yang dipersetujui.[4]

Apa yang berubah pada 1 Januari 2027

Pada 30 September 2025, Bank Negara Malaysia menerbitkan Dokumen Dasar Pembiayaan Peribadi (BNM/RH/PD 028-130), yang terpakai kepada bank berlesen, bank Islam berlesen dan institusi kewangan pembangunan yang ditetapkan.[5]

Dokumen itu berkuat kuasa pada tarikh terbitnya, kecuali perenggan 10.3 hingga 10.13 dan 10.17 hingga 10.18, yang berkuat kuasa pada 1 Januari 2027. Antara perenggan yang tertangguh itulah terletaknya perubahan yang paling besar:

• Perenggan 10.11 — kadar rata dan Rule of 78 diharamkan. Institusi dilarang menawarkan pembiayaan peribadi yang caj faedah atau keuntungannya dikira menggunakan kaedah kadar rata dan/atau Rule of 78.
• Perenggan 10.12 — apa yang dibenarkan sebagai gantinya. Kadar tetap atau kadar terapung, dengan faedah atau keuntungan dikenakan ke atas baki prinsipal yang masih tertunggak selepas ditolak bayaran yang telah dibuat.
• Perenggan 10.13 — pendedahan wajib. Institusi mesti memaklumkan kadar faedah atau keuntungan efektif dan jumlah bayaran balik keseluruhan pada peringkat prakontrak — termasuk dalam iklan dan bahan promosi apabila kadar disebut — serta cara faedah dikira (asas rehat harian atau bulanan), dan bagi kadar terapung, keadaan yang boleh menyebabkan kadar naik.
• Perenggan 10.17 — pendidikan kewangan. Bagi pembiayaan peribadi baharu yang jumlahnya melebihi RM100,000, pemohon mesti menghadiri dan melengkapkan modul pendidikan kewangan yang disediakan oleh institusi kewangan itu sendiri atau oleh AKPK sebelum memohon.

Beberapa peruntukan lain sudah pun berkuat kuasa sejak 30 September 2025. Perenggan 10.1 menetapkan bahawa tempoh produk pembiayaan peribadi tidak boleh melebihi 10 tahun. Perenggan 10.14 melarang tawaran pembiayaan peribadi pra-lulus: pembiayaan hanya boleh diberikan selepas penerimaan lisan atau bertulis daripada pengguna, dan selepas institusi berpuas hati melalui penilaian keterjangkauan bahawa pengguna itu berkemampuan membayar balik. Perenggan 10.16 melarang produk yang sebahagian besar bayaran baliknya tertunggak sehingga akhir tempoh dan dijangka dibayar daripada dana persaraan pengguna — termasuk KWSP, pencen dan ganjaran.[5]

Kadar rata bukan penipuan — tetapi ia mudah disalah faham

Tiada apa yang tersembunyi dalam kadar rata. Jumlah faedah dinyatakan, ansuran bulanan dinyatakan, dan jumlah bayaran balik keseluruhan biasanya dinyatakan juga. Masalahnya ialah otak manusia membaca 5.5% setahun dan membandingkannya dengan kadar pinjaman rumah 4%, lalu membuat kesimpulan yang salah sama sekali.

Sebagai penanda aras: Kadar Dasar Semalaman (OPR) Bank Negara kekal pada 2.75% pada mesyuarat Jawatankuasa Dasar Monetari 9 Julai 2026.[6] Pembiayaan peribadi tanpa cagaran sentiasa berharga jauh lebih tinggi daripada itu — ia tanpa cagaran, dan risiko itu berharga. Yang penting ialah anda tahu betapa lebih tingginya.

Tiga soalan yang perlu ditanya sebelum menandatangani

1. 1Berapa jumlah bayaran balik keseluruhan? Satu nombor, dalam ringgit. Tolak jumlah pinjaman daripadanya dan anda dapat kos sebenar wang itu.
2. 2Kadar yang dipetik itu rata atau efektif? Tanya terus. Jika jawapannya rata, darabkan dengan kira-kira 1.8 untuk membandingkannya dengan apa-apa kadar baki berkurangan.
3. 3Apa yang berlaku jika saya melangsaikannya lebih awal? Minta angka rebat, bukan dasar rebat. Perbezaan antara Rule of 78 dan pengiraan baki berkurangan boleh mencecah beribu ringgit pada pinjaman yang sederhana besar.